Quảng Trị khí phách và hào hoa

Bước chân lên mảnh đất Quảng Trị anh hùng tôi cảm thấy bồi hồi xúc động khó tả. Chiến trường Quảng Trị luôn là ký ức khó phai trong cuộc đời của những chiến sĩ từng tham gia chiến dịch tiến công giải phóng thị xã Quảng Trị.

Tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị hôm nay, những kỷ vật của người lính, những bức ảnh tiêu biểu, mốc thời gian, sự thiệt hại và những chiến công của quân và dân ta được treo một cách trang trọng như để minh chứng với các thế hệ hôm nay và mai sau về tinh thần quả cảm, anh dũng của quân và dân ta cũng như tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ.

Báo Quân đội nhân dân ra ngày 9/8/1972 đã có bài viết: “Mỗi mét vuông đất tại Thành cổ Quảng Trị là một mét máu và sự hy sinh của các anh đã trở thành bất tử”. Thành cổ Quảng Trị – nơi được gọi là Nghĩa trang lớn nhất nhưng không có 1 nấm mồ của nước ta, ở đây đài tưởng niệm với cây đèn cao 8,1m này tượng trưng cho 81 ngày đêm rực lửa đồng thời để tưởng nhớ đến hàng ngàn chiến sĩ giải phóng quân đã hy sinh anh dũng trên mảnh đất thiêng này. Họ xung phong nhập ngũ khi tuổi đời mới gần đôi mươi. Tinh thần chiến đấu và sự ngoan cường đã viết nên khúc tráng ca về chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

nghia-trang-liet-si-truong-son

Nơi các anh nằm nghĩ

Đi trên dòng sông Thạch Hãn – nơi máu xương của hàng nghìn chiến sĩ cách mạng đã đổ xuống, thấm đẫm lên từng nhành cây, ngọn cỏ, hòa vào từng nắm đất nơi đây, chợt nhớ đến bài thơ Đò lên Thạch Hãn vỏn vẹn 4 câu của nhà thơ, cựu binh nồi tiếng Lê Bá Dương được ông viết trong dịp ra bờ sông Thạch Hãn thả hoa nhớ về các đồng đội còn nằm dưới đáy sông. Bài thơ sau đó được khắc lên tường Thành Cổ Quảng Trị như một nén tâm hương của người ở lại dành cho đồng đội, chiến sĩ đã ra đi trong độ tuổi thanh xuân. Rất nhiều người đã không cầm nổi nước mắt khi đọc 4 câu thơ này.

“Đò lên Thạnh Hãn ơi chèo nhẹ

Đáy sông còn đó bạn tôi nằm

Có tuổi hai mươi hòa sóng nước

Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm”.

Vào Bảo tàng thành cổ Quảng Trị, tôi được nhìn thấy những nụ cười hiện trên gương mặt tuổi trẻ rạng ngời ý chí kiên cường và tinh thần quả cảm của những người lính ở tuổi hai mươi, đã làm nên một khúc tráng ca về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần vào công cuộc giải phóng đất nước.

Bức ảnh “Nụ cười chiến thắng dưới chân thành Quảng Trị” chụp những chiến sĩ trẻ đều ở độ tuổi 20 đang ngồi trước một đống đổ nát với cảnh tượng hoang tàn trong Thành cổ Quảng Trị sau những trận pháo kích ác liệt của kẻ thù. Dù biết rằng, mình đang ở nơi mà cái chết gần hơn sự sống nhưng họ vẫn ngời sáng lên niềm tin chiến thắng và nở nụ cười thách thức với bom đạn của kẻ thù.

Hay tác phẩm Cha con ông lão chèo đò chở bộ đội từ bến Nhan Biều vượt sông Thạch Hãn vào thành cổ cách đây 35 năm, ấn tượng về một ông lão lái đò với thế đứng vững chãi, tự tin cùng nụ cười hào sảng đó khiến tôi hiểu ra răng vì sao chúng ta chiến thắng…!

Sau mấy chục năm, dưới sâu trong lòng đất người dân vẫn thường tìm được những bức thư thiêng của những người lính chưa kịp gửi về gia đình trước ngày bước vào trận đánh cuối cùng. Đọc những bức thư này khiến những người vào viếng thăm thành cổ Quảng Trị không khỏi rơi nước mắt. 40 năm trôi qua, những lá thư như thế tiếp tục được gửi về cho những người đang sống hôm nay và cho cả mai sau. Nhưng có một điều thật kỳ diệu là những dòng chữ viết dưới làn bom đó dù chưa kịp gửi đi thì người ở hậu phương năm xưa, những người đang sống hôm nay và các thế hệ mai sau đã, đang và sẽ còn cảm nhận được nhịp đập của trái tim các anh. Bom đạn có thể giết chết sinh mệnh con người, nhưng không thể tiêu diệt được ý chí những người chiến đấu vì một lý tưởng đã chọn. Hàng ngàn người đã ngã xuống, xương máu đã lẫn vào đất, vào sông, hóa thành cây cỏ, thành phù sa bờ bãi. Vì thế mỗi người hôm nay thấm hơn sự hy sinh cao cả của quân dân Quảng Trị cùng biết bao chiến sĩ trên mọi miền đất nước. Cuộc chiến đã qua đi mấy chục năm nhưng nỗi đau thương mất mát đó vẫn hằn sâu trong lòng của người ở lại.

thanh-co-thach-hanquang-tri
Thành cổ Quảng Trị

Đây là những dòng đầu trích trong lá thư chưa kịp gửi của liệt sỹ Lê Văn Huỳnh, quê ở xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, sinh viên năm thứ tư, khóa 13, Khoa Xây dựng, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội – Lá thư viết bằng dự cảm: “Toàn thể gia đình kính thương… Con viết mấy dòng cuối cùng phòng khi “đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất”… Xin mẹ đừng buồn để sống đến ngày tin mừng chiến thắng. Con đi, mẹ ở lại trăm tuổi bạc đầu, coi như lúc nào con cũng ở bên mẹ… Mẹ đừng buồn, coi như con đã sống trọn đời cho Tổ quốc mai sau…”. Bức thư đã để lại cho người đọc biết bao cảm xúc. Lời lẽ trong thư thể hiện bao tâm tư tình cảm, hoài bão đành gác lại phía sau để quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Người lính trẻ Lê Văn Huỳnh viết bức thư cuối cùng vào ngày thứ 77 của chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, khi sự khốc liệt của đạn bom lên đến tột cùng. Bức thư anh không kịp gửi bởi anh cùng những đồng đội cuối cùng trong tiểu đội đã ngã xuống ở trong Thành cổ. Đặc biệt, bức thư có đoạn viết cho người vợ mới cưới: “Ngày thống nhất, em hãy vào Nam tìm anh. Đường đi như sau: Đi tàu vào thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn là nơi anh hy sinh. Từ thị xã, qua cầu ngược trở lại hỏi thăm đường về thôn Nhan Biều I. Nếu tính xuôi theo dòng nước thì mộ anh ở cuối làng”. Không ai có thể ngờ rằng, đó là manh mối để đồng đội tìm thấy anh sau ngày giải phóng. Hơn ba mươi năm, miền quê từng bị hủy diệt tàn khốc nhất trong cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ đổi thay, thanh bình và trù phú. Và đúng như bức thư, mọi người không khỏi ngạc nhiên khi tìm thấy anh…

Trung úy Lê Binh Chủng sinh năm 1944 ở xã Quỳnh Mỹ, Quỳnh Lưu, Nghệ An. Trên đường hành quân vào Nam , đơn vị anh dừng lại Đồng Cao, Bố Trạch, Quảng Bình. Ở đây anh gặp và yêu nữ dân quân Phạm Thị Biển Khơi. Hai bên đã báo cáo tổ chức nhưng chưa kịp làm lễ cưới thì anh Chủng nhận nhiệm vụ vào chốt giữ Thành cổ Quảng Trị. Một lá thư chị gửi đề ngày 20/4/1972 thông báo họ đã có con trai. Lá thư cuối cùng chị gửi cho chồng ngày 15/5/1972, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị.
Chị viết: “Cầm bút biên thư cho anh trong lúc chiến trường Trị Thiên đang thắng to. Tin vui bay về hậu phương làm cho mọi người dân lòng đầy sung sướng. Tự hào thay trong những người chiến thắng đó có anh, người mà em gửi gắm bao niềm thương nỗi nhớ… Em bận lắm, vừa thu hoạch mùa vừa huấn luyện để sẵn sàng đối phó với địch. Cho em và con gửi lời thăm sức khỏe tới các anh trong đơn vị. Em và con gửi anh cái hôn trìu mến! Biển Khơi”.
Không rõ anh Chủng nhận được lá thư này của vợ trong điều kiện nào. Có thể trên đường hành quân vào Thành cổ, cũng có thể sau một trận đánh ác liệt, hoặc trước một cuộc phản công dữ dội của quân thù… Có điều chắc chắn anh đã đọc nó không chỉ một lần, rồi nâng niu gói kỹ trong túi nilon cất vào xắc cốt, sau đó anh viết cho vợ lá thư cuối cùng, lá thư anh chưa kịp gửi đã cùng anh đi vào lòng đất: “Anh ra đi, nếu có hy sinh tính mạng cho Tổ quốc, thì em cũng phải can đảm, bớt đau khổ, đừng khóc lóc buồn nản… Đó là lẽ dĩ nhiên trong cuộc sống của người lính chiến đấu. Nếu anh có chết thì em nhớ nói cho con nghe về người cha của nó mà nó chưa bao giờ nhìn thấy. Em cố gắng giữ bức thư này cho đến ngày thống nhất nếu anh còn về với mẹ con em. Nếu không, bức thư này em sẽ giữ nó mãi mãi cho tới khi con khôn lớn, em sẽ trao lại cho con”.

Trước khi hy sinh, trong bức điện cuối cùng, anh Chủng và đồng đội còn thông báo: “Địch đang tiến vào trận địa… Chúng tôi nghe rất rõ bước chân của chúng… Chúng đang đi trên nóc hầm của chúng tôi… Yêu cầu các đồng chí dùng pháo bắn cấp tập và hãy bắn thẳng lên hầm của chúng tôi… Xin gửi lời chào chiến thắng và vĩnh biệt…!”.
. . . . . . . . . .
Và giữa những con chữ lặng im ấy chợt nhận ra khí phách của những người lính bất khuất, giúp thế hệ mai sau hiểu sâu sắc hơn “vì sao chúng ta chiến thắng” để biết trân trọng hơn giá trị của hòa bình.

Những bức thư tìm thấy trong lòng đất Thành cổ cùng với hài cốt các liệt sĩ, còn đó kỷ vật thiêng liêng góp phần nhắc nhở những người đang sống không thể nào quên một quá khứ hào hùng của dân tộc… Các bạn trẻ hãy nâng niu trân trọng quá khứ hào hùng ấy, hãy sống để xứng đáng với những người đã ngã xuống, đã hy sinh tuổi trẻ cho chúng ta có được cuộc sống hòa bình như ngày hôm nay…!!!”

Nghệ An

    Gửi bình luận

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH