9 món ăn ngon Quảng Trị tuyệt cú mèo

Những món ăn ngon Quảng Trị dân dã rẽ tiền nhưng lạ và đặc trưng nên khách đến một lần, thử ăn rồi thì rất dễ nhận ra chất Quảng Trị khi du lịch và thưởng thức và so sánh ẩm thực Quảng Trị với các vùng khác. Thời gian và sự hòa nhập không làm mất đi vị riêng của đặc sản Quảng Trị ngày nay

Mảnh đất miền Trung gió Lào này đã từng là chiến trường ác liệt nhất trong suốt 20 năm của cuộc Chiến tranh Việt Nam. Thiên nhiên cũng không ưu đãi nơi này, cây trái không nhiều, thủy hải sản không lắm, thế nhưng những người dân đã sáng tạo ra nhiều món ngon mà các nơi khác cũng phải ngả mũ chào.

Món ăn ngon Quảng Trị thịt trâu lá trơng

Món ăn ngon Quảng Trị mang tên hai nguyên liệu chính làm nên sự đặc biệt: thịt trâu và lá trơng (trơơng). Thịt trâu vốn bổ dưỡng, chữa được nhiều bệnh như đau lưng, phù chân, phong thấp… Thậm chí có người còn cho rằng nó tốt hơn thịt bò. Chính vì thế, nơi nào cũng có cách chế biến thịt trâu nhưng dám chắc rằng không đâu có vị như ở Quảng Trị này.

mon-an-ngon-quang-tri-thit-trau-la-trong

Món ăn ngon Quảng Trị thịt trâu ngọt và lá trơng thơm, ăn một lần rồi nhớ mãi

Sự kết hợp giữa thịt trâu non và loại là rừng mọc hoang khắp Quảng Trị đem lại mùi thơm cay rất đặc trưng của món ăn. Có 2 món chính được khách ưa chuộng nhất là thịt trâu lá trơng nướng và thịt trâu xào lá trơng. Người thích vị ngọt mềm, thơm nưng nức của thịt trâu còn nguyên vị thì gọi thịt nướng ăn với rau cải, tiêu ớt xanh và nước tương pha tương ớt. Người muốn đậm đà nhiều vị hơn thì gọi thịt xào vừa chín tới. Món nào cũng thơm ngon vô cùng. Đặc biệt thịt trâu lá trơng mà ăn vào những ngày mưa lạnh thì quả tuyệt.

Món ăn ngon Quảng Trị Bánh bột lọc Mỹ Chánh

Thứ bánh rẻ tiền, nguyên liệu dễ tìm, chẳng có gì đặc biệt nhưng lại mang hương vị riêng biệt – là một trong những món ngon Quảng Trị. Bánh làm từ củ sắn mài nho nhỏ với nhân bên trong có thể là thịt lợn, thịt gà, tôm, đậu xanh, có gì cho đó.

Bánh bột lọc mềm ngon như đôi môi người con gái

Có một món bánh rất dân dã không cầu kỳ, và rẻ tiền nhưng ai đã một lần thưởng thức mới thấy hết mùi vị rất đặc sắc của nó. Bánh bột lọc là một món ăn rất phổ biến ở Quảng Trị. Với người Quảng Trị ăn bánh lọc, đặc biệt là các chàng trai được ví như cắn vào bờ môi nguyên sinh của người con gái.

Nổi tiếng nhất ở Quảng Trị là bánh lọc Mỹ Chánh. Vỏ bánh không bị chua hay nồng mà rất thanh. Nhìn từng chiếc bánh nhỏ xinh, trong suốt để lộ hình tôm đỏ hồng bên trong hấp dẫn không tả. Bánh bột lọc làm nhanh, ăn cũng lẹ. Cứ thế bóc vỏ ra, cầm bằng tay không chấm vào bát nước mắm pha nhạt, cho vào miệng cắn một phát hết nửa cái bánh. Ngon lắm! Vỏ giòn mềm, không ngán, nhân ngọt thơm đậm đà hơn nhờ nước chấm cay ớt miền Trung. Thế thôi mà nhớ mãi.

Bánh Lọc Mỹ Chánh mang một hương vị rất riêng nhờ được làm từ cũ sắn mài nên ít mùi chua và nồng. Chiếc bánh tuy nhỏ nhưng chứa đựng cả một triết lý nhân sinh và sự hài hòa của nghệ thuật ẩm thực. “Bánh nhỏ để khi dọn ra mâm người ăn bao giờ cũng có cảm giác ít, sẽ ăn hết nên không bị ngán từ cái nhìn đầu tiên. Tức là món ăn không áp đảo, chế ngự con người” – những người dân làng nghề chia sẽ. Món ăn dân giả, rẽ, ngon mà mang đậm chất Quảng Trị là vì lẽ đó. Bánh Lọc Mỹ Chánh được làm từ tinh chất của cây sắn – một cây trồng phổ biến ở đây. Nhân bánh được làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau như thịt lợn, thịt gà, tôm, đậu xanh. Nhưng ngon và phù hợp hơn cả vẫn là tôm tươi cùng thịt lợn thái nhỏ ướp gia vị, xào chín tới. Để làm ra một chiếc bánh vừa ngon vừa có hồn rất khó. Nó phụ thuộc nhiều vào đôi tay khéo léo, đôi môi biết cảm nhận của người làm. Theo thời gian, những chiếc bánh nhỏ này ngược xuôi ra Bắc vào Nam nhưng vẫn giữ nguyên vẹn hình thức, nguyên liệu thủy tổ của mình.

mon-an-ngon-quang-tri-banh-bot-loc

Món ăn ngon Quảng Trị bột lộc Mỹ Chánh

Như các loại bánh khác, bánh bột lọc được làm nhỏ và gói lá. Làm nhỏ để khi dọn ra mâm người ăn bao giờ cũng có cảm giác là nó ít, sẽ ăn hết không bị ngán từ cái nhìn đầu tiên. Tức là món ăn không áp đảo, chế ngự con người. Đó là nghệ thuật, là triết lý hài hòa của ẩm thực Quảng Trị. Các món bánh từ bánh nậm cho tới bánh bèo, bánh ít trần, bánh đúc… đều chỉ ăn với mắm ớt loãng thật cay mà ko cần ăn kèm rau như các món mặn khác.

Bánh bột lọc nho nhỏ, trong suốt phô bày con tôm và lát thịt đỏ au ăn với trái ớt xanh, cay vô kể nhưng cứ bắt người ta phải nhớ. Lột bánh xong tay cầm luôn miếng bột lọc chấm thẳng vô chén mắm ớt loãng rùi cho vào miệng cắn cái xực. Cho hết cả miếng vào, húp thêm miếng mắm cay nữa, nhai giòn giòn ngon ngon, ăn hoài ko ngán vì bột lọc ko có béo như bột bánh bèo, bánh nậm hay bánh đúc. Nhân tôm mằn mặn giòn giòn ăn cũng ko mau ngán như nhân đậu xanh của bánh ít trần.

Món ăn ngon Quảng Trị – Lòng sả

Lòng sả là một trong những món ngon Quảng Trị. Nghe tên có vẻ lạ lẫm nhưng cách làm lại khiến người ta liên tưởng đến cháo lòng của người miền Bắc. Tiết heo hoặc tiết vịt được đánh tan vụn, đổ nước vào, nấu chung với gạo rang, đậu xanh cho nhừ. Lòng heo hoặc vịt được làm sạch, cắt miếng vừa ăn rồi thả vào nồi đang đun, sôi lần nữa là ăn được.

mon-an-ngon-quang-tri-long-sa

Món ăn ngon Quảng Trị lòng sả ăn ngày mưa và khi bị cảm là bắt đúng bệnh

Tuy nhiên, lòng sả cho rất nhiều ớt, ăn cay xé lòng, tê lưỡi. Người dân Quảng Trị thường chọn lòng sả những khi trời mưa để ấm lòng thêm. Hoặc mỗi khi người cảm mạo, cần ra mồ hôi thì lòng sả là phương thức diệu kỳ, tác dụng không kém cháo hành tía tô. Múc bát lòng sả ra, cho thêm tiêu, rau mùi rồi xì xụp thì tỉnh cả người, bao nhiêu mệt mỏi tan biến hết. Ghé Quảng Trị thử món này mới thật thấm thía cái tình nơi đây.

Món ăn ngon Quảng Trị – Cháo vạt giường

Gọi là cháo nhưng lại không phải là cháo như bình thường. Cháo bột Quảng Trị nấu bằng sợi bột gạo với cá lóc. Dân địa phương thì gọi là cháo cá, còn người phương xa đến thì hay nhắc đến nó với cái tên cháo vạt giường.

Cháo vạt giường làm từ bột gạo và cá lóc khác tất cả các món cháo nấu từ hạt gạo miền Bắc

mon-an-ngon-quang-tri-chao-vat-duong

Món ăn ngon Quảng Trị – Cháo vạt giường

Ghé vào quán nhỏ ven đường, gọi một bát cháo vào bất cứ mùa nào trong năm, bạn đều được hài lòng. Ở đây không có khái niệm cháo nóng chỉ ăn mùa lạnh. Ngay giữa trưa, nắng đổ lửa, người Quảng Trị vẫn xì xụp tay thìa tay đũa với món cháo vạt giường như thường.

Một nhúm sợi vạt giường, chút cá lóc thơm, thêm hành ngò, ớt tươi và đổ nước dùng vào, thế là cháo đã sẵn sàng chờ khách thưởng thức. Một lần nữa vị cay nóng mặt, bỏng lưỡi của ớt chỉ thiên xứ này lại khiến món ăn trở nên khó quên hơn bao giờ hết. Khách không quen, vừa hít hà nóng, vừa sụt sịt cay, nhưng lại vừa tới tấp gắp gắp múc múc ăn hết miếng này đến miếng khác vì ngon quá.

Món ăn ngon Quảng Trị – Bún hến Mai Xá

Bún Hến Mai Xá là một đặc sản của làng Mai Xá Chánh (Gio Mai, Gio Linh, Quảng Trị). Gọi là bún hến nhưng ngon nổi tiếng lại do chắt chắt, một loài thuộc họ hến nhưng nhỏ và mảu đậm hơn. Vì nhìn ngoài, 2 loại này khá giống nhau nên người ta ăn bún chắt chắt mà lại cứ ngỡ mình ăn bún hến.

mon an ngon quang tri bun hen

Món ăn ngon Quảng Trị Bún hến làng Mai Xá Chánh

Món ăn ngon nún hến làng Mai Xá ngon, rẻ, thanh đạm

Chắt chắt phi thơm hành, gia vị đến săn lại rồi đổ nước vào, thêm vài miếng gừng là xong nồi nước dùng ngon lành, ít béo, lại rẻ tiền. Cho bún vào tô, nhón thêm nhúm rau thơm, ngò lên trên và chan nước dùng vừa làm.

Khi ăn, giã thêm chén muối ớt tươi cùng gừng, sao cho thật cay, thật nhuyễn để bên cạnh thưởng thức chung mới thật ra đúng món Quảng Trị. Đảm bảo bún hến khắp nơi không đâu giống đây.

Chắt chắt rất bổ và tốt cho sức khỏe: chứa nhiều protid, chất sắt, đồng; nhiều vitamin B12, ít cholesterol nên thích hợp với người thiếu máu và người bị bệnh tim mạch, thịt chắt chắt vị ngọt mặn, tính hàn, không độc, có tác dụng hoạt tràng, thông khí, mát gan, thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu.

Những ai đã từng ăn chắt chắt do chính người Mai Xá chế biến thì chắc chắn sẽ không quên hương vị ngọt ngào của món ăn dân dã rẻ tiền này. Khi thưởng thức các món chắt chắt ở Làng Mai Xá, nhiều người không ngần ngại gọi tiếp lần thứ hai, thứ ba. Có người ăn xong thấy món chắt chắt ngon quá nên mua thêm mang về .

Cách chế biến món ăn ngon Quảng Trị này cũng rất đơn giản không cầu kỳ

Chắt Chắt thường sống dưới bùn cát nên để làm sạch là điều quan trọng nhất, theo bí quyết của những người lớn tuồi thì Chắt Chắt mang về ngâm nước gạo để nhả hết cát và nhớt, cho vào rổ rồi chà thật mạnh cho sạch lớp bùn bám ngoài phần vỏ.

Cho chắt chắt vào nồi luộc chín, nhớ khi nước sôi thì lấy đũa khuấy liên tục cho chắt chắt mở vỏ ra (lửa phải đều không làm cho nước quá sôi hay quá nguội, con chắt chắt sẽ ngậm lại). Vớt chắt chắt ra rổ thưa, cho vào chậu nước đãi lấy ruột.

Lấy nước luộc Chắt Chắt làm nước dùng rất ngọt và mát. (ngoài ra nước luộc chắt chắt nấu với bất cứ loại rau nào cũng ngon, người dân ven sông Thạch Hãn có món canh rau muống nấu với chắt chắt trộn gừng và ớt tươi rất ngon ngọt).

Phi thơm hành, cho thịt chắt chắt vào xào trên lửa lớn đến khi săn lại, nêm thêm gia vị xào cho đều và thấm (riêng phần thịt chắt chắt xào xúc bánh tráng là món ăn dân dã, rẻ tiền nhưng được nhiều người ưa thích, cái vị ngọt của chắt chắt, giòn giòn của bánh tráng, thơm thơm của hành phi quyện lại nơi đầu lưỡi, một hương vị thật khó quên).

Tiếp đến đổ nước lên nồi xào thêm mắm muối, nhớ cho gừng vào để khử mùi tanh của bùn đất vậy là đã có nồi nước dùng đậm đà .

Giã thêm một chén muối ớt, những hạt muối sống với trái ớt tươi + gừng, đâm thật cay. Món bún sẽ ngon hơn khi ăn kèm nước mắm ớt tỏi và gừng những hương vị không thể thiếu của người Quảng Trị trong các bữa ăn.

Bún Hến Mai Xá là một món ăn dân dã không cầu kỳ nhưng mang hương vi đặc trưng riêng của một vùng quê Quảng Trị, là món ăn Đặc Sản Quảng Trị và được nâng thành một thứ văn hóa ẩm thực của những làng quê ven sông Thạch Hãn.

Cuối cùng cho Bún vào tô kềm thêm một ít rau thơm, ngò, chan nước dùng vào và thưởng thức

Món ăn ngon Quảng Trị – Bánh ướt Phương Lang

Bánh ướt Quảng Trị ở Phương Lang ngon đến nỗi biến nó thành một làng nghề. Không chỉ thân thuộc với người dân bản xứ, nó còn khiến du khách nao nao lúc nghĩ về. Bánh ướt Phương Lang có các công đoạn làm giống nhiều địa phương khác, nhưng cách ăn thì mang nét riêng không trộn lẫn.

mon-an-ngon-quang-tri-banh-uot

Bánh ướt Phương Lang món ăn ngon Quảng Trị xứng danh làng nghề hơn nửa thế kỉ nay

Ăn cùng với bánh ướt là rau sống và không thể thiếu đó là thịt heo luộc. Thịt heo luộc ăn kèm phải là loại thịt nhiều nạc, mỡ giòn. Nước chấm pha từ mắm nhĩ ngon với tương ớt, ớt tươi tạo thành vị đậm đà rất riêng. Toàn những nguyên liệu rẻ tiền nhưng khi kết hợp với nhau, món bánh ướt Phương Lang cứ khiến người ăn thấy mê mẩn.

Câu chuyện hay về món ăn ngon Quảng Trị – Bánh ít lá gai

Tôi thường nghe bà nội mắng yêu những đứa cháu khi chúng tham ăn rằng “miếng ăn là miếng xấu”, lại có câu tục ngữ “miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời”. Cái ăn cái uống chỉ là nhu cầu thiết yếu để sống của con người, nhưng một khi đã đi vào ca dao tục ngữ thì nó trở thành lời dạy dỗ khuyên răn. Rộng hơn, đối với người đi xa thì nó thành ý niệm quê hương thổn thức trong từng nhịp thở.

mon-an-ngon-quang-tri-banh-it-la-gai

Món ăn ngon Quảng Trị bánh ít lá gai

Người ta thương nhau trót lưỡi đầu môi, yêu nhau bằng lời nói chưa đủ mà phải nếm được bằng môi, được cắn vào nhau để tận hưởng. Trên chiếc môi xinh ấy từ những ngày rất nhỏ tôi đã được tẩm một thứ hương vị quà bánh quê mẹ, nên khi em cắn vào thì cũng như đã thấu được tấm lòng quê hương. Hôm nay tôi sẽ dẫn em về Quảng Trị, cùng nếm thứ bánh ít nhỏ nhoi. Nhỏ nhưng ngon lắm! Nhỏ nhưng trong đó đã gói trọn tất cả những ngọt-bùi-đắng-cay, cả tấm lòng quê hương em ạ!

Có một câu ca dao miền trung thế này:

“muốn ăn bánh ít lá gai

lấy chồng Bình Định sợ dài đường đi.”

Câu ca dao này của Bình Định nhưng lại có rất nhiều dị bản, chỉ cần thay tên địa danh vào là có ngay câu của quê hương mình. Tất nhiên, tên thay vào đó phải có hai chữ và có thanh trắc ở chữ thứ hai để hợp với niêm luật lục bát. Cái tên Quảng Trị ai cũng bảo là nặng, nặng như giọng nói miền trung trọ trẹ, nhưng lại gặp may trong trường hợp này. Và tôi lại đọc ca dao quê mình

“Muốn ăn bánh ít lá gai

lấy chồng Quảng Trị sợ dài đường đi.”

Tôi đồ rằng câu ca dao dị bản này còn hay hơn câu nguyên gốc, vì chữ “Trị” lại hợp vần với chữ “đi” ở cuối nên nó làm cho vĩ thanh của câu được ngân lâu hơn, cái sự xa xôi về đường đi vì thế mà cũng được kéo giãn ra thêm.

“Lấy chồng” và “làm dâu” cùng một trường nghĩa, nhưng nếu hoán vị một tí thì câu ca dao lại thành ra một lời keo son thắm thiết. Lấy chồng chỉ là một việc của người con gái đến tuổi cập kê, nhưng làm dâu lại là bổn phận lâu dài của người phụ nữ sau khi lấy chồng. Nên nếu đọc “muốn ăn bánh ít lá gai/ làm dâu Quảng Trị sợ dài đường đi” thì lời nói ấy càng trở nên ý nghĩa hơn nữa. Nhưng em đừng có sợ, một liều ba bảy cũng liều/ đã thương sao ngại đường nhiều bước đi. Có xa ngái mấy mà ăn một miếng bánh ít Quảng Trị cũng đáng lắm! Không thế mà ngày trước Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên đã đóng dinh ở Ái Tử – Quảng Trị, cho lập một chợ ở ngã ba sông Thạch Hãn – Vĩnh Định, sau này người dân đặt tên là chợ Sãi, và chợ Sãi cũng là nơi có nghề bánh ít ngon nức tiếng.

Tại sao câu ca dao nói là “lấy chồng/ làm dâu” mà không là “lấy vợ/ làm chồng”?

Thứ nhất, về mặt chắt thanh chiết tự ta có thể bác bỏ ngay cặp từ này. Nếu đặt “lấy vợ” vào thì chữ “vợ” là thanh trắc sẽ làm sai luật câu lục bát. Nhịp thơ lục bát này là nhịp chẵn đều 2/2 nên các chữ ở vị trí chẵn nhất thiết không được sai luật về thanh điệu. Ca dao không có phá cách/cách tân nên dù có muốn tạo dị bản cũng phải tuân thủ niêm luật. Đấy là chắt thanh.

Về chiết tự, nếu đặt chữ “lấy vợ” vào thì câu này lại vụng về nghĩa. Chữ “đi” trong câu ca dao vừa có nghĩa “đi tới nhà người ta”, vừa có nghĩa “đi về thăm nhà mình”, tức ”đi” là “đi lại”. Trong truyền thống dân tộc ta “con gái xuất giá tòng phu”, lấy chồng phải về ở nhà chồng, có muốn ở riêng hai vợ chồng thì cũng phải sống chung trong gia đình một thời gian cho đến khi sinh con đầu lòng. Vậy nên đời sống vợ chồng son thường trải qua trong gian đoạn đang ở chung với bố mẹ chồng. Điều này giải thích tại sao khi đi lấy chồng các cô gái hay khóc, lấy chồng càng xa khóc càng nhiều: bởi sợ khó về được để thăm cha mẹ đẻ. Ngược lại, con trai đi ở rễ rất ít, thường chỉ đối với những ai làm rễ ở các nhà không có nam tử thôi. Mà có đi làm rễ thì đàn ông rắn rỏi khoẻ chân, muốn về nhà mình khi nào chả được. Thế nên nếu nói “làm chồng Quảng Trị đường dài khó đi” thì rất buồn cười!

Thứ hai, về mặt xét nghĩa toàn bộ cặp câu ca dao, đưa chiếc bánh ít vào thì mới thấy cái ẩn ý của tác giả dân gian xưa thật đáo để. Bánh ít lá gai là loại bánh ngọt. Có nhiều nơi làm bánh ít nhân thịt đậu đỗ hoặc nấm thì bánh đó không làm từ lá gai mà từ bột nếp. Nhân bánh ít lá gai thường là đậu xanh bóc vỏ, nhân được trộn với đường nên khi bánh chín thì mật đường đã ứa ra toàn lớp lá gai nhồi. Bánh ít lá gai ngọt là vì thế. Chỉ con gái đàn bà thì mới thích đồ ngọt, trừ những khi đang mang thai là “có chửa thèm chua” thôi! Đàn ông con trai vốn trời sinh tính khí mệnh hoả, thích rượu chè, mà người thích rượu lại rất kén các món ngọt. Chính vì thế mà câu ca dao này phải dành riêng cho phái nữ.

Cũng như chiếc bánh ít đó tôi sẽ dành riêng để mời em mà không mời bạn. Các o các chị của tôi cũng không thể mời được người họ thương về Quảng Trị đâu, em ạ!

Tôi đã lần theo lối sỏi truyền thống dân tộc, đòi cho được câu ca dao để mời em về Quảng Trị. Bây giờ thì hãy ngồi xuống đây, cởi chiếc áo choàng cho mát vì xứ gió lào cát trắng này khô khốc lắm, rồi cùng bắt tay vào làm thử chiếc bánh quê hương.

Trước hết phải ra ngoài vườn hái lá gai. Nhà tôi có con mương chảy lau lách bao vây một phía nên ở dọc lối ấy cây lá gai mọc lên rất tốt. Cây mọc lên thành dãy như một hàng rào cố hữu che chắn khuôn viên. Mà có cái lạ, tuy đất quê mình khắc khổ vậy, mùa đông mưa dầm lũ ngập đồng, mùa hè nắng cháy thiêu trụi cây, nhưng riêng lá gai thì vẫn xanh vẫn tươi quanh năm. Vậy nên em có về quê tôi thì không phải lo chết thèm bánh ít lá gai một ngày nào cả.

Lá gai có màu xanh non, nhìn vào như thể nó sẽ không bao giờ già đi. Lá cũng như em vậy đó, ăn chiếc bánh này vào sẽ trẻ xinh mãi. Chiếc lá gai trông hệt như hình trái tim của đôi lứa yêu nhau, hay hệt như một ngọn trầu. Phải vì điều này mà bánh ít luôn có trong những dịp cưới hỏi(?). Tôi mời em câu ca dao có chiếc bánh ít cũng với ý niệm se duyên trái tim ấy.

Nhớ ngày trước tôi còn học ở Huế, mỗi lần về nhà là mạ lại làm bánh ít để tôi mang vào biếu chủ nhà trọ, bạn bè. Ông nội thì tập nói cho tôi, rằng phải thưa lời “đây là cây nhà lá vườn, ba mạ nhủ con mang vào biếu để hai bác thử cho vui!”. Ừ! Thì đúng là cây nhà lá vườn thật đấy, nhưng mà ăn bánh ít Quảng Trị không thể ăn cho vui được, ăn một miếng là thèm thuồng rồi nhớ suốt đời. Vậy nên tôi vào thưa với nhà chủ “đây là cây nhà lá vườn, ba mạ nhủ con mang vào biếu để hai bác ăn cho biết!”. Cái chữ “cho biết” này nó thâm thuý hơn, biết tức là sẽ nhớ, sẽ không bao giờ quên.

Mạ tôi còn gói riêng một đùm, bảo cái này dành cho người yêu. Mặc dù tôi đã là sinh viên, như ngày trước gọi là cậu tú rồi đấy, thế nhưng nghe mạ nói thì cũng phải cười trong sự ngượng ngùng. Nhưng khi đứng trước em với đùm bánh ít ấy thì lại rất mạnh dạn, hình như bánh ít đã giấu giúp tôi một cái ngượng biết yêu. Còn bạn bè khi ăn thử một chiếc bánh thì khen lấy khen để, cứ bảo “bánh ít Quảng Trị cũng ngon hệt….con trai xứ đó vậy!”. Sau đó lần nào trước khi ra nhà bạn bè cũng đều nhắc nhủ phải mang bằng được bánh ít vào làm quà. Chỉ thế thôi!

Lá gai hái từ ngoài vườn đem vào được rửa sạch bằng nước giếng vài lần, vớt ra cho lên một chiếc rổ thưa để ráo nước. Trong lúc đó đun một nồi nước sôi bằng chiếc soong to. Mạ tôi nói đun nước luộc lá gai thì phải đun bằng rơm rạ vì lửa rơm có mùi khói đồng, mùi khói ấy sẽ lèn vào lá làm cho chiếc bánh đậm hương vị quê nhà hơn. Tôi thích nhất được vào bếp ngồi đun rơm với mạ trong một ngày đông hơi lạnh bùi bùi, khói lên quyện lấy mái nhà tranh những ngày còn nghèo khiến tôi thương chi lạ. Nhìn ánh lửa cháy ngặt nghèo vì thứ rơm ỉu năm đói, cùng với khói lên cay cay cứ như muốn làm tôi trào nước mắt. Ngồi đun nước luộc lá gai tôi cảm nhận được sự đắng cay đã đi vào trong tiền thân chiếc bánh ít ấy.

Nước sôi, cho lá vào luộc qua (tiếng Quảng Trị gọi là trụng) sao cho lá đừng chín nát đen. Sau đó vớt ra để trên chiếc rổ thưa hong một lúc cho ráo nước rồi dùng tay vắt vắt những nắm lá và cho vào cối đá. Công việc tiếp theo là quết lá. Tay cầm chày giã cối cho đến bao giờ lá nhuyễn ra thành một thứ bột quết nước thì cho thêm bột nếp vào, cùng với một ít đường và tiếp tục nện chày, gọi là lèn bột. Giã một lúc thì phải dùng vá (môi) đảo đều khối quết trong cối để tất cả lá và bột đều nhau, không có chỗ này nhuyễn chỗ kia xơ.

Nhân bánh được làm từ đậu xanh bóc vỏ đem nấu cho chín nhừ ra. Để nguội, dùng đũa quấy cho đậu nát mịn rồi trộn đường vào cho ngọt và rắc dầu chuối vào cho thơm. Ngửi cái mùi đậu xanh được trộn dầu chuối là đã ứa nước miếng thèm ăn. Nhưng em chớ có vọc tay vào thử nhuỵ nghe chưa, vì mạ rất kỵ chuyện đó. Mạ nói con trai thử còn được, chứ con gái thử nhuỵ là bánh hỏng liền. Có lẽ đó chỉ là một quan niệm của dân gian ta ngụ ý con gái phải giữ ý giữ tứ, không ăn trước ngồi tót sỗ sàng mà thôi!

Bột bánh quết xong vắt ra từng mẩu nhỏ, nắn dẹt ra rồi dùng thìa cho nhân đậu xanh vào giữa, vo lại thành một khối tròn tròn bằng quả cau. Từ chiếc lá gai-hình trái tim, nắn ra thành chiếc bánh-quả cau đã là một câu chuyện tình mang đậm tính dân tộc. Những cái lăn tay xoa bánh sau khi vắt lại cũng điệu nghệ lắm! Tôi từng nhìn những bàn tay của các chị xoa bánh và nhận ra được nết dịu dàng mềm mại của người con gái thôn quê.

Bánh ít được gói bằng lá chuối, thứ lá thân thuộc rất đỗi quê nhà. Lá rọc ngoài nương vào được thấm khăn nước lau sạch, cắt thành từng miếng tròn cỡ như chiếc đĩa. Đặt mẩu bánh sau khi bọc nhân vào giữa miếng lá đó, cuộn lá theo chiều sao cho các sứa lá không bị gẫy để lá không rách. Bẻ quặt hai đầu xuống và gập lại, dùng một sợi dây chạc chuối buộc quanh để giữ nếp lá đã gói. Chiếc bánh lúc này ú lên thành một khối hình chóp tứ giác giống hình một nóc nhà bốn mái. Ngày trước ông bà ta làm nhà thường dựng nóc bốn mái vì với kiểu kiến trúc ấy thì có thể qua mùa mưa bão an lành. Cũng với kiểu hình bốn mái ấy thì chiếc bánh ít không bị dẹt hoặc méo mó đi khi hấp hơi.

Hấp bánh là kiểu chưng cách thuỷ. Ở nhà quê thường đặt ba cái chén vào đáy soong to, sau đó gác lên trên một chiếc nan liếp đan thưa rồi sắp bánh vào. Nước đổ vào chỉ vừa đủ lấy hơi xông, nhất thiết không được chạm tới đáy liếp. Đậy nắp nồi đun một hồi chờ bánh chín. Chiếc bánh khi chín lá vỏ màu có xanh thẫm. Khi đặt lên bàn thờ thì nhớ lột dây buộc đi. Sắp một dĩa bánh ít thì phải đủ và chỉ đúng sáu cái thôi.

Bánh ít dùng trước hết để thờ cúng tiên tổ trong những ngày lễ tết, huý kỵ. Rồi trong những việc hiếu hỷ: đám cưới mời cô bác một chiếc mừng duyên mới, ma chay ăn một miếng bánh ít phân ưu. Sau nữa bánh dùng làm quà cho người đi xa, mang theo như để thể hiện tấm lòng thơm thảo của người nhà quê…

Ăn một chiếc bánh ít răng có cảm giác dẻo dẻo; lưỡi có vị bùi của lá quết và vị ngọt của đường nhân; mũi ngửi được hương thơm của đậu đỗ xanh rắc dầu chuối; tai lắng nghe những tiếng nhai “chắp…chắp…” có vẻ khoái khẩu thèm thuồng; mắt nhìn chiếc bánh ít thì liên tưởng đến mái nhà, chợt nhớ tổ tiên qua câu gợi ca dao“ngó lên nuộc lạt mái nhà/ bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu”.

Tôi sẽ không kể nữa đâu, còn những dư vị của bánh ít thì hãy để em thưởng thức rồi sẽ biết. Hương vị quê nhà cũng như những câu ca dao về quê hương, có hát mãi vẫn không sao hết được. Riêng có câu ca dao này tôi xin mạn phép đổi một tí để thủ thỉ cùng em, rằng:

“muốn ăn bánh ít lá gai

lấy chồng Quảng Trị đường dài…sá chi”

Món ngon Bắp hầm Quảng Trị

Quảng Trị anh hùng một thời của lịch sử dân tộc Việt Nam chúng ta. Với Khe Sanh đường 9 Nam Lào cửa ngõ phía tây Quảng Trị. Với cầu Hiền Lương ranh giới chia cắt hai miền Nam Bắc trong cuộc chiến chống Mỹ cứu nước giành lại độc lập tự cho dân tộc và nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn anh hùng nghi ngút khói hương bay làm cay mắt nhiều triệu triệu trái tim, thấm đẫm nước mắt giữa người với người hôm nay và cả mai sau.

Quảng Trị một thời vàng son với những chiến công hiển hách đi vào lịch sử của dân tộc Việt Nam và cho cả nhân loại.Quảng Trị nằm trong dải đất dài của miền Trung. Nằm lặng lẽ khép mình bên dãy núi già Trường Sơn, đôi mắt hướng về phía biển Đông dạt dào sóng vỗ. Với đặc trưng khí hậu của hai mùa mưa nắng, mùa mưa dầm dề ngun ngút sâu thẳm làm tê tái lòng. Mùa nắng nóng khô cháy lòng người và cây lá nơi đây. Run rẩy hanh hao trong mùa gió Lào từ phía tây Trường Sơn thổi về. Bốn bề chao ôi cát với cát mịt mù tung bay.

Có ai biết có hay nơi đây có một món đặc sản mà không phải vùng miền nào trên đất Việt cũng có. Một món ngon làm mát lòng người, mà khi được thưởng thức chính tại nơi này mới thấy hết sự ngọt bùi đầy chia sẻ của nó. Đó là món Bắp Hầm Quảng Trị (ngô hầm) thật tuyệt vời biết bao.

Để có được món bắp hầm ngon này người ta phải chọn những hạt bắp Nếp căng tròn bóng bẩy sáng loáng vàng tươi để hầm. Đãi thật sạch và ngâm sau một đêm, sáng sớm còn rất sớm, người ta vớt ra khi những giọt sương đêm chưa kịp rụng, bỏ vô nồi và đun nhẹ lửa bằng củi khô. Đợi khi bắp vừa chín tới thì bật nồi cho những thứ gia vị đã chuẩn bị sẵn từ trước, như đậu xanh luộc, đường, muối, tiêu, thêm một ít mè (vừng) trộn đều vào nhau.

bap-ham-quang-tri

Để có được món ăn ngon Quảng Trị – bắp hầm này người ta phải chọn những hạt bắp Nếp căng tròn bóng bẩy sáng loáng vàng tươi để hầm.

Một sự công phu cần mẫn như đức tính có sẵn của người dân nơi đây. Đã tạo nên một món bắp hầm ngon như thể nào không còn ngon hơn thế. Sự công phu đầy tinh tế hòa với niềm đam mê đầy cuốn hút, để rồi món bắp hầm kia cũng hấp dẫn làm say mê đắm đuối biết bao tâm hồn ăn uống…

Có gì hơn bằng một ngày mới đang lên,bắt đầu cho mọi khởi đầu và của tất cả mọi sự tiếp tục. Ghé hàng quán ven đường còn những giọt sương long lanh trên lá cỏ. Chỉ cần vài ba ngàn thôi. Bạn và tôi cùng tất cả mọi người cũng có một bữa sáng thật đàng hoàng và no bụng để có một nguồn năng lượng tốt cho một ngày mới đang lên ngoài kia bạn tôi àh.

Bắp hầm ở Quảng Trị bán ven mọi con đường đều được gói bằng lá. Đem về nhà hay ăn tại chỗ cũng bằng lá, vừa thiên nhiên vừa nhẹ đi giá cả cho một món bắp hầm biết bao. Với cái muỗng nhựa nho nhỏ trong tay, hãy chọn cho mình một góc ngồi thật ưng ý nào đó, nhẹ nhàng tay thôi nha ai đó nhé. Mở gói xôi ra…

Chao ôi! Từng hột bắp lung linh nở bung vừa đủ, đang nằm cạnh mè rang nè… đậu phộng nè… còn pha lẫn với cả muối đường nữa chứ. Thật không thể nào và phải cố gắng hết mình mới có thể để kìm chế đi cảm xúc ăn uống đầy vội vã của lòng mình. Mới biết là trước một món ăn ngon khó có thể nào cưỡng lại nổi.

Chuyện gì đến rồi cũng sẽ đến.Vậy là gói bắp hầm cũng được thanh toán nhanh gọn, ngon quá như muốn làm rách cả lá gói. Một bữa ăn ngon đầy chất lượng cho một ngày mới đã xong xuôi. Dặm đường rong ruổi sắp đi qua một miền quê miền Trung đầy nắng gió sắp qua.Có lẽ đã đến lúc phải nói lời tạm biệt Quảng Trị thân thương, tạm biệt nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn với lòng biết ơn cho sự hy sinh của cha ông ta đã oanh liệt hy sinh ngã xuống, chiến đấu cho nền độc lập tự do của dân tộc. Tạm biệt món bắp hầm ngon nức nở cả lòng người có tâm hồn ăn uống như bé Ty này nhé.

Bánh Khoái Quảng Trị

Giống như bánh xèo của miền Nam, Bánh Khoái Quảng Trị cũng làm từ bột gạo, có nhân tôm thịt giá đậu. Bánh Khoái được đổ trong khuôn nhỏ chỉ bằng khoảng một bàn tay xòe ra, da bánh dày và giòn rụm – chứ không mỏng và dễ mềm như bánh xèo. Nhân bánh khá đa dạng, nhưng thông thường là tôm thịt với giá, có nơi thêm vào hành tây, nấm rơm, các loại hải sản… Ở các quán bình dân thì nhân bánh đơn giản hơn, chỉ cần vài lát thịt cũng đủ. Thế nhưng, làm nên cái hồn của bánh là các loại rau trái ăn kèm, khó thể thiếu ba loại chính là cải non, chuối chát, và trái vả non xắt lát. Trái vả ăn kèm với bánh khoái chính là một trong những điểm quan trọng khiến những người từng một lần nếm qua khó quên.

banh-khoai-quang-tri

Bánh Khoái – Món ăn ngon Quảng Trị cũng được bán khá nhiều ở Sài Gòn

Bánh khoái Quảng Trị còn được ăn với một loại nước chấm đặc sệt gọi là “nước lèo”, được chế biến từ ruốc, gan và nạc heo xay nhuyễn, lạc vừng giã nhỏ, tỏi, ớt bột… được nêm nếm khéo léo. Có thể nói, bánh khoái khiến du khách và nhiều người miền Trung xa xứ thương nhớ một phần cũng tại món nước chấm vừa cay, mặn, bùi, béo trên.

Theo chân những người xa quê lập nghiệp, Bánh Khoái Quảng Trị cũng được bán khá nhiều ở Sài Gòn, nhưng có nhiều “biến tấu”, nhất là nước chấm được chế biến có vị ngọt hơn và phần rau ăn kèm thường không đủ bởi những nguyên liệu như trái vả khó kiếm. Với du khách, được thưởng thức bánh khoái giữa không gian ngập tràn nắng, gió và giữa tiếng sóng biển vỗ rì rào thì lại là một kỷ niệm khó quên.

Trên đây là 9 món ăn ngon Quảng Trị tuyệt cú mèo mà mỗi ai có dịp thưởng thức đều sẽ không bao giờ quên. Quảng Trị Mai Linh thân ái mời quý bà con hay anh chị em có dịp đi du lịch thì ghé làng Mai Xá Chánh hay Mỹ Chánh, Đông Hà.. cùng thưởng thức những đặc sản Quảng Trị rất nồng nàn với đủ hương vị ngọt bùi của vùng đất lửa cũng như các món ẩm thực Quảng Trị khác như món ẩm thực đặc sản lam pia tại Tà Rụt Đakrong nhé.. Thân ái.!

    Bình luận đã đóng.

    CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH