Làng Mai Xá với món Chắt Chắt đậm hồn quê.

Làng Mai Xá chánh quê tôi ai đi xa cũng đau đáu một nỗi nhớ quê vô bờ, nỗi nhớ ấy được trào dâng khi mỗi lần gặp gỡ họp đồng hương hay tình cờ “tụm năm tụm bảy” hàn huyên tâm sự. Trong phút giây hứng khởi ấy mọi người đều cất lên tiếng ca về niềm tự hào của người con đất mẹ: “Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Côộc, nhớ trấy Bần lụm, nhớ Chắt Chắt bún hến quê ta..”.

lang-mai-xa-voi-mon-chat-chat-dam-hon-queMón Bún Chắt Chắt phải ăn đầy đủ các gia vị mới ngon

Làng Mai Xá gắn liền với nghề cào Chắt Chắt

Con Chắt Chắt là họ hàng với Ngao, Hến … nhưng nó nhỏ hơn con Hến một tý, con Chắt Chắt sống chủ yếu ở những vùng nước lợ. Đất bùn phù sa cộng với cát là nơi sinh sống của Chắt Chắt. Không biết từ bao giờ mỗi khi nhắc đến làng Mai Xá quê tôi họ đều ví von là làng Chắt Chắt. Quê tôi là một ngôi làng nằm dọc theo con sông với bao chiến tích lẫy lừng-sôngHiếu, một nhánh của sông Thạch Hãn một dãi lụa xanh xẻ dọc đôi bờ tỉnh Quảng Trị.

Nếu ở Sài Gòn Hà Nội.. tui nói con Chắt Chắt thì nhiều người đa số không biết là con gì? Vì con Chắt Chắt đặc biệt chỉ có người quê Quảng Trị chúng tôi mới gọi như vậy? Nhiều khi tôi đưa cho bạn bè ăn bát canh Chắt Chắt, rau Muống, mói ớt.. họ nói sao con Hến này nó ngọt và ngon như vậy? Ở Huế tại khách sạn Hương Giang đi về phía dưới người ta có món Cơm Hến nhưng nhiều người cứ nghĩ con Hến là con Chắt Chắt. Thật ra Chắt Chắt và Hến là 2 con hoàn toàn khác nhau.

Để bắt được con Chắt Chắt bà con thường Tre vót tròn đều đan lạ tạo ra cây Cào và một chiếc Ghe làm bằng tre. Có nhiều người khá hơn thì sáng tạo thêm nghề cào máy. Đi dọc theo bờ sông và cào, có chỗ cào nước sâu ngang đầu gối, có nơi phải lặn một hơi sâu mới cào được. Người làng Mai Xá tôi hay nói câu ” Nghề cào Chắt Chắt ni là nghề ăn tới, mần lui”. Bà con phải cầm cây Cào và đi thụt lùi, dùng bàn chân hất cho con chắt chắt vào vào trong lòng cây Cào. Con Chắt Chắt sinh sôi và phát triển rất nhanh, bà con cứ cào hoài mà không bao giờ cạn kiệt. Làng Mai Xá quê tôi cung cấp con Chắt Chắt với khối lượng nhiều nhất cho TP Đông Hà và các làng xã lân cân như Lâm Xuân, Gio Việt, Gio Thành, Gio Mỹ, Gio Châu..

lang-mai-xa-voi-mon-chat-chat-dam-hon-que5Một góc của Làng Mai Xá- Ảnh chụp dưới bờ sông Hiếu lên

Nổi bật nhất trong nghề cào Chắt Chắt phải nói đến anh Quốc (mụ Ràn), anh Viên, anh Em..những người quanh năm suốt tháng bám sông bám nghề làm giàu cho quê hương, đem lại “sản vật” dâng tặng cho người con quê hương xứ sở.

Mỗi buổi sáng tinh mơ, Bà con quê tôi chèo Ghe đi cào Chắt Chắt, cách xa làng tầm 2-4 km tại ngã 3 Gia Độ. Đứng trên bờ nhìn ra sông thấy bà con ngụp lặn để cào. Khi cào đầy thuyền anh em lại nổi buồn chèo nhẹ đem về Roọng Đò ven bờ sông Hiếu ngồi sàng lọc, nhặt những viên đá nhỏ ra, rồi lấy Chắt Chắt ngâm với nước đãi sạn, tạp bẩn còn vương vãi xong đâu đấy gom vào bao chở xe máy mang về cung cấp cho bà con trong làng. Sáng ra thì bà con lại đem lên Chợ Đông Hà hay chợ Đồng Giám bán. Những buổi sáng sớm, chồng và con trai thì ra sông ngụp lặn cào Chắt Chắt, còn các mạ, các mệ hay các O thì đi lên chợ bán. Dù vất vả là thế nhưng anh em ai cũng thấy vui vì có thu nhập khá ổn định. Mỗi ngày cũng kiếm được 300- 500 ngàn đồng lo cho con cháu ăn học, trang trải sinh hoạt gia đình.

Đặc trưng món ngon Chắt Chắt làng Mai Xá

Quảng Trị quê tôi thời tiết rất khắc nghiệt, vào mùa hè oi bức với những cơn gió Lào thổi, mang theo cái nóng, cái cháy … Bà con dân làng phải tìm ra những cái món ăn thức uống cho giảm đi cái khô nóng đó. Trong những món ăn giúp cho ta thoải mái nhất thì phải nhắc đến món keng (canh) Chắt Chắt. Để nấu được một nồi canh cho cả nhà ăn thì phải dùng 8 hay 10 loong Chắt Chắt. Bà con đi chợ họ bán bằng loong. Muốn có một nồi canh thật ngon thì phải đi chợ từ sớm, chọn mua những mớ Chắt Chắt tươi. Đem về nhà ngâm với nước, cho Chắt Chắt nhả bùn non ra, ngâm khoảng 2 giờ đồng hồ thì đem rửa lại bằng nước giếng, rồi đem lên bếp nấu. Nước sôi thì lấy đũa khuấy liên tục cho Chắt Chắt mở cái vỏ mỏng ra (lửa phải đều không làm cho nước quá sôi hay quá nguội, con Chắt Chắt sẻ ngậm lại). Sau đó đem đi trơi, đãi vỏ lấy nhân mặt, rồi xào qua với dầu phi hành tỏi, đậu phụng, mói ớt.. cho thấm đều với gia vị . Tiếp đến, đổ nước lên nồi xào thêm mắm muối, nhớ cho Gừng vào để khử mùi tanh của bùn đất. Khi nước sôi là cho Rau Muống thái nhỏ vào. Bên cạnh đó đâm một chén muối ớt, những hạt muối sống với trái Ớt tươi, Gừng, đâm thật cay. Keng Chắt Chắt có vị mát lạnh rất hạp với muối ớt và Gừng vào, thứ nhất cho hợp khẩu vị mặn nhạt của từng người, thứ 2 giúp ta không lo bụng kêu khóc. Nước luộc Chắt Chắt rất ngọt, lúc nấu không cần phải cho gia vị nhiều, vì cái chất ngọt trong con Chắt Chắt ra đã đủ. Mà nếu cho quá nhiều gia vị khác vào thì mất đi cái chất, cái hương vị của con Chắt Chắt.

lang-mai-xa-voi-mon-chat-chat-dam-hon-que3Du khách thế giới đã biết và ghé thăm thưởng thức món Bún Chắt Chắt làng Mai

Theo các nhà khoa học viện thực phẩm thì Chắt Chắt chứa rất nhiều đạm, chứa nhiều vitamin cung cấp một hàm lượng đạm bổ dưỡng cho não và cơ thể.

Ngày nay đôi khi cuộc sống nhanh hơn, vội hơn, bà con ở thành thị họ thường mua con Chắt Chắt đã đãi thành xác về ăn. Như vậy thì bát canh sẻ mất đi cái ngon rất nhiều. Mình phải tự đãi lúc còn tươi, thì mới ngon và ngọt. Đôi khi tôi hay nói với người quen, mình ăn nhớ hoài là do: Mạ ngồi đãi, mồ hồi mạ nhỏ xuống càng làm canh ngọt hơn đó …

Cả dòng sông Thạch Hãn nói chung và sông Hiếu nói riêng ở đâu cũng có con Chắt Chắt, nhưng riêng khúc sông Hiếu ở làng Mai Xá tôi Chắt Chắt mới ngọt, mới ngon. Thế nên bà con các làng đặt cho làng tôi cái tên là làng Chắt Chắt. Hầu khắp Quảng Trị quê tôi bây giờ đi đâu hễ nhắc đến làng Mai Xá là đương nhiên đều tấm tắc khen món ngon đặc trưng của làng, không quên hẹn ngày tái ngộ.

Nghĩa tình quê hương Mai Xá

Trong những bữa ăn của người dân quê Quảng Trị, ta luôn thấy món canh Chắt Chắt. Mỗi khi đi xa, không người con nào lại không nhớ cái món ăn đơn sơ mà nhiều tình cảm đó. Nó như gắn với cuộc sống của từng con người, cái cơ cực, cái vất vả đi cùng trên chặng đường xưa. Giờ đây con cháu làng quê có người đã bôn ba đi tìm nơi khác lập nghiệp. Nhưng mỗi khi nhớ về quê họ lại nhớ cái món ăn mà mạ ngày xưa thường hay nấu. Chan bát canh đầy ngọt bùi sớt chia bao khó nhọc đắng cay. Bát canh như những lời mạ nhắn nhũ: Ăn đi con cho có sức mà lớn mà khun, rồi học hành sau này cho khỏi cực … làm rạng danh đất mẹ anh hùng.

lang-mai-xa-voi-mon-chat-chat-dam-hon-que4Món ngon mỗi ngày không thể thiếu của người dân quê tôi

Hồi đó mỗi lần về quê, Mạ tui hay hỏi thích ăn món gì? Tui không ngần ngại mà trả lời ngay là món Chắt Chắt.  Ăn xong chưa thấy đã, Tui chạy xe xuống quán Chú Hiệu làm tiếp một tô riêng và không quên mời Cậu Lộc, anh Vinh (xệ).. làm món bánh tráng và vài chai Huda tâm sự cho thỏa mong chờ. Chắt Chắt còn làm thêm món xào với hành tây, đậu phụng.. rồi lấy bánh tráng xúc ăn. Cái món này mà làm món nhâm nhi vừa bổ rẻ ngon không có gì bằng. Bà con ngồi quây quần, một đĩa Chắt Chắt xào + mấy cái bánh tráng + 1 chai rượu là thành một cuộc vui rồi. Chúng tôi có rất nhiều kỷ niệm đẹp bên bờ sông Hiếu, Tôi nhớ như in, hồi đó bắt hôi, tắm rào mỗi chiều hè là thường. . Nhiều đêm sáng trăng đẹp tụi bạn anh em tui như Lộc, Thành Lê, Việt, Sang, Đào, Chung.. mua một địa Chắt Chắt, vài cái bánh tráng, vài gói kẹo ram, chai rượu cùng cây Ghi-ta xuống bờ rào ngồi ngắm thủy triều dâng, lung linh ánh trăng và cùng nhau hòa tấu những khúc nhạc về quê hương. Những điệu Bolero, Chacha, rumba.. mê đắm lòng người.

Có những bà con đi xa, trở về thăm quê, mới cầm bát canh húp 1 cái, con mắt đã nhoè đi vì nước mắt. Nước mắt nhớ về người mệ, người mạ tảo tần năm xưa, nhớ đến cái vị ngọt mà bát canh mạ nấu cho đàn con ăn …

Trong cuộc đời có những món, “Sơn hào hải vị, Nem công chả phượng..” có thể là những món ăn đắt tiền. Nhưng hãy thử húp một bát canh Chắt Chắt, thì không gì tả được, nó làm lòng mình thật là mát, bao nhiêu cái mệt nhọc cũng tự nhiên tan biến.

lang-mai-xa-voi-mon-chat-chat-dam-hon-que2Món ngon Chắt Chắt xào kẹp bánh tráng đặc trưng của làng Mai Xá làm lưu luyến người đi

Món Chắt Chắt Làng Mai Xá bây giờ đã trở nên nổi tiếng, đi đâu hay bất cứ nơi nào cũng nhớ về món này. Tất cả dâu, rể của làng mỗi khi về quê thăm đều được thưởng thức món ngon này nên lại càng quyến luyến hơn với mảnh đất tình người này. Xin cám ơn đất mẹ Quảng Trị, cám ơn cuộc đời bởi Mai Xá là cái nôi, Chắt Chắt là món ngon nuôi tôi khôn lớn. Tôi sẽ về ơi Quảng Trị ơi!

    Gửi bình luận

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH